Sinematograf Üzerine Notlar

sinematograf_uzerine_notlar_133_front_mediumSinematograf Üzerine Notlar – Yazar: Robert Bresson

Bir İdam Mahkumu Kaçtı (1956), Yankesici (1959) gibi önemli filmlere imza atan Fransız yönetmen Robert Bresson’un günlüklerinden derlenen Sinematograf Üzerine Notlar Küre Yayınları tarafından Ağustos 2012 tarihinde yayınlandı. Bresson notlarında yedinci sanatı kendine özgü biçimde yorumluyor ve bu yorumunu farklı bir isim –sinematograf– ile ifade ediyor. Yönetmenin 1950-1974 yılları arasında tuttuğu bu notların en ilgi çekici taraflarından bir tanesi şüphesiz ki şu: Bresson’un sanatı ve söylemi arasındaki tutarlılığı görünür kılması. Tıpkı filmleri gibi laf kalabalığından, süsten ve gereksiz tüm detaylarından ayıklanmış bu notlar bir düşünür ve sanatçı olarak Bresson’un fikri serüveni ile eserlerini karşılıklı okumaya olanak tanıyor.

Kitapta 1950-1958 ve 1960-1974 olarak iki bölüme ayrılmış notlar, dönemler içinde belli konu başlıkları altında toplanıyor. Bresson, sinema üzerine yapılmış temel tartışmalar veya genel kabul görmüş bazı hususlar üzerine görüşlerini alt alta sıralamakla yetiniyor. Sinemanın sahtelikten kurtulup hakikati olması için resmin ve bilhassa tiyatronun etkisinden kurtulması gerektiğini ısrarla vurgulayan Bresson; oyunculuk, ışık, müzik, kurgu gibi unsurların kullanımı üzerine önemli itirazlar sunuyor.

Sinematograf Üzerine Notlar aslında içtenliği arıyor; Bresson’un hayranlık duyduğu doğanın, taklit edilemez olanın izini sürüyor. Notlar özellikle sanat aracılığıyla bir “değer” üretme gayretinde olduğu ve bu değerin kaynağını hayatın kendisinde aradığı için büyük kıymet taşıyor. Her ne olursa olsun Bresson’un hayata ve sanata dair giriştiği bu şiddetli hesaplaşmanın notları sinemaya -veya sinematografa- ilgi duyan herkes için ilham verici ve ufuk açıcı sorular barındırıyor.

Çeviri: Nilüfer Güngörmüş

Küre Yayınları, Ekim 2012, 72 s.

Leave A Response